nİŞAN
Whatsapp
000Whatsapp İhbar Hattı
  • 05-07-2018 10:53

'Zincir marketler Yüksekova esnafının önünü kesiyor'

'Zincir marketler Yüksekova esnafının önünü kesiyor'

YESO Başkanı İrfan Sarı, Yüksekova'da son dönemde açılan zincir marketlerin küçük yerel işletmeleri iflasa sürüklediğini kaydederek, "Zincir marketler ciddi anlamda piyasadaki sıcak parayı emiyor adeta. Ve bunu dışarıya taşıyor. Buradan belli bir kesim istifade ediyor, tabandaki esnafın önü kesiliyor" dedi.

BİLAL TİNAR / YÜKSEKOVA HALKIN SESİ GAZETESİ

Yüksekova Esnaf ve Sanatkarlar Odası (YESO) Başkanı İrfan Sarı, Yüksekova'da son dönemde açılan zincir marketlerin küçük yerel işletmeleri iflasa sürüklediğini belirtti. Yüksekova'daki ekonomik durumla ilgili konuşan Sarı, gerekli tedbirler alınmadığı taktirde ilçede işsizliğin daha da çoğalacağını vurguladı.

Sarı, "Yeni bir seçim geçirdik, doğal olarak sonuçlarını aldık. Ama şunu belirtmek gerekiyor; bu sadece seçimle bağlantılı ekonomik bir süreç değil. Öncesinden tespit edilen, mevcut hükümetin aldığı kararlar doğrultusunda ciddi anlamda dar boğaza giren, ekonomik açmazda olan bir esnaf yapısından söz etmek mümkündür. Bunun çeşitli sebepleri var. Mera alanlarının yasaklanması, hayvancılığın olmaması başlı başına bir etkendir. Çünkü üretici kesimin cebinde bekleyen para kalmıyor ve doğal olarak bizim işletmelerimizde alışveriş sorunu oluyor. İkincisi bölgedeki sınır kapıları. Biliyorsunuz Esendere Sınır Kapısı 2005’te çıkan bir tebliğ ile ithalat ve ihracata yasaklanmıştı. Daha sonraki mevzuat gereği Sınır Ticaret Merkezi üzerine yapılıyordu. Bu da mevsimsel bir alışverişe dönüşmüştü. Yolcu taşımacılığı nerdeyse sıfıra indirildi. Kısmi serbestlik varsa da uygulanan yöntemlerin zoluğu bunun cazibesini yok ediyor. Doğal olarak bizim piyasamız bundan etkilendi" dedi.

"İŞLETMELERİMİZDE ÇEK-SENET DÖNÜYOR"

2016 yılındaki çatışmalarda yaklaşık 1800 işletmenin zarar gördüğünü belirten Sarı, "Bu işletmelerin zarar ziyanları tespit edildi, parası ödenenler oldu. Küçük esnafımız için 3 bin lira gibi bir katkı aldık. Bu paraların da mevcuttaki borçlar için harcandığını ve şuanda işletmelerimizde çek ve kredi kartlarının döndüğünü, bununla ilgili yasal müeyyidelerle karşı karşıya kalındığını biliyoruz. Bugün itibariyle alışveriş yaptığımız farklı kentteki toptancılarımız artık bizim işletmelerimizle peşin çalışmak suretiyle ticaret yapıyorlar. Aksi halde çek-senet kabul etme durumu oluşuyor. Piyasada kıtlığı yaşanan ve meblası parasal olarak yükselen patates ve soğanın ithalatı STM’ler üzerinden yasak. Oysa İran sahasından alacağımız patates Türkiye’de üretici ve tüketiciyi önemli alanda rahatlatabilecek bir potansiyele sahip.  Bu anlamda Hakkari il de çok ciddi anlamda istifade edebilir ve bizim esnafımızın da ciddi anlamda faydalanması mümkün olabilirdi" şeklinde konuştu.

"ZİNCİR MARKETLER PİYASADAKİ SICAK PARAYI EMİYOR"

Sarı, "2016 yılından sonra bölgeye akın akın gelen zincir marketler ciddi anlamda piyasadaki sıcak parayı emiyor adeta. Ve bunu dışarıya taşıyor. Buradan belli bir kesim istifade ediyor, tabandaki esnafın önü kesiliyor. Yerel esnafın zenginleşmesinin önüne geçiliyor. Bölgemizde şimdi cereyan eden yöresel ürünler pazarı da sektör haline getirildi. Bu ürünlere Yüksekova’daki piyasada aynı kalitede ve aynı fiyatla ulaşmak mümkün iken farklı bir şeymiş gibi gösteriliyor ve yereldeki devlet kurumları da buna maalesef saha açabiliyor. Ve bu sahada maalesef bizim esnafımız ekonomik anlamda ambargo altına alınıyor. Bu konuda birçok girişimimiz oldu ancak önüne geçmekte zorlanıyoruz. Yerel esnafın pahalı sattığı, tüketiciyi mağdur ettiği söylentileri tamamen süpekülatifdir ve piyasayı kendi lehlerine çevirmek için algı yaratmadır. Yerelde esnaf ve tüketicinin güçlenmesi için sınır kapısında İran’ın uyguladığı parasal müeyyidenin kaldırılması lazım. Bu kısa vadede iyileştirmeyi sağlayacaktır. Ama uzun vadede iyileşmesi için mera alanlarının yasaklarının kaldırılması, hayvancılığın ve tarımın teşvik edilmesi lazım. Üretim sahası açıldığı zaman bizim gibi hizmet sektörleri de canlanacaktır. Bizim istatiklerimize göre son 6 ayda yani zincir marketlerin yavaş yavaş açılmasından bugüne kadar 105 işletmemiz iflasını vermiştir. Bunların yerine açılan işletmelerin de mevcut sermayalerini tükettiklerini, asla kara geçmediklerini söyleyebiliriz.  Uzun vadede söylediğimiz tedbirler alınmazsa iflasların ve işsizlik oranının çoğalabileceği, ekonomik kaymanın burada insanları rahatsız edeceğini, böylelikle tabanda ciddi bir rahatsızlık oluşacağını söylemek mümkün" ifadelerini kullandı.

Sarı, sözlerini "Piyasa değerlerini biraz dengeleyen unsurlardan biri de memur maaşlarıydı. Bu maaşlar bir nebze olsun piyasaya girebiliyordu. Ama şimdi baktığımızda bunun da son derece ölçülü girdiği, daha dikkatli paranın piyasaya bırakıldığı görülüyor. Bu paralar ile Van ve diğer kentlerde alışveriş yapıldığı, yerel esnaftan alışveriş yapılmadığı görülüyor. Bu maaşların piyasaya çok katkısı olmadığını söylemekte fayda var" şeklinde noktaladı.



Etiketler:
HABERE YORUM YAZIN
Habere Ait Yorum Bulunmamaktadır....

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.