Trump, Çin Devlet Başkanı Şi'nin, hem İran'la anlaşmanın sağlanması hem de Hürmüz Boğazı'ndaki ticari geçişlerin yeniden başlamasını umduğunu söylediğini aktardı.

ABD Başkanı, "Devlet Başkanı Şi, (İran'la) bir anlaşma yapılmasını istiyor. Kendisi bir teklifte de bulundu, 'Eğer herhangi bir şekilde yardımcı olabilirsem, yardımcı olmak isterim.' dedi. Kendisi, Hürmüz Boğazı'nın açık kalmasını istiyor, bu kadar çok petrol satın alan herkesin onlarla (İranlılarla) bir tür ilişkisi olduğu açıktır ancak o, herhangi bir şekilde yardımcı olabilirse olmak istediğini belirtti" ifadelerini kullandı.

GÖRÜŞME ÖNCESİ ORTAKLIK MESAJI

Şi, görüşmenin başlangıcında yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Trump'la iki ülkeyi ve dünyayı ilgilendiren konuları tartışmayı ve ilişkileri doğru yönde ilerleterek gelecek için yeni bir sayfa açmayı istediklerini söyledi.

Bugün küresel düzeyde yüzyılda görülmeyen dönüşümlerin hız kazandığına, uluslararası durumun kaygan ve çalkantılı olduğuna, dünyanın yeni bir tarihi kavşakta bulunduğuna dikkati çeken Şi, "Çin ve ABD zamanın sorunlarına birlikte yanıt vermeli." dedi.

Çin ve ABD'nin farklılıklarından çok ortak çıkarları olduğunu, bir ülkenin başarısının diğeri için şans olacağını vurgulayan Şi, iki ülkenin rakip değil ortak olması, birbirlerinin başarısına ve refahına katkı sağlayarak büyük güçlerin iyi geçinmesinin doğru yolunu bulması gerektiğini ifade etti.

Şi, iki büyük güç arasında iyi ilişkilerin dünyanın da faydasına olduğuna işaret ederek, "Çin-ABD ilişkilerinin dev gemisine doğru bir güzergah vererek 2026'yı ilişkilerde yeni bir sayfa açan tarihsel bir dönüm noktası haline getirmeye hazırız." ifadelerini kullandı.

Çin ile ABD arasındaki ekonomi ve ticaret bağlarının karşılıklı faydaya dayandığı ve kazan-kazan ilişkisi olduğunun altını çizen Şi, "Ticaret savaşlarının kazananı olmaz. Anlaşmazlıklar ve sürtüşmeler varsa, eşit temelde istişare çözüm için tek seçenektir." değerlendirmesinde bulundu.

Şi, Tayvan sorununa ilişkin ise Tayvan Boğazı’nda barış ve istikrarın sürdürülmesinin Çin ile ABD’nin "en büyük ortak paydası" olduğunu vurguladı.

TRUMP: GELMİŞ GEÇMİŞ EN BÜYÜK ZİRVE

ABD Başkanı Trump da, açılış beyanlarında, görüşmede Şi ile “büyük konuları tartışmayı" sabırsızlıkla beklediğini, kimilerinin bunun belki de "gelmiş geçmiş en büyük zirve" olacağını söylediğini ifade etti.

ABD ile Çin arasındaki ilişkilerin her zamankinden iyi olacağına inandığını dile getiren Trump, "Zorluklarla karşılaştığımızda üstesinden gelmeyi bildik. Birlikte harika bir geleceğimiz olacak." dedi.

TRUMP VE Şİ, İRAN KONUSUNDA ANLAŞTI

2 saat süren görüşme sonunda ilk açıklama Beyaz Saray'dan geldi. Beyaz Saray, iki liderin İran konusunda anlaştığını açıkladı.

“İRAN NÜKLEER SİLAHA SAHİP OLAMAZ”

Açıklamada, iki ülkenin İran konusunda belirli başlıklarda mutabakat sağladığı belirtilirken, İran’ın nükleer silah edinmesine izin verilmeyeceği mesajı verildi.

HÜRMÜZ BOĞAZI DA AÇIK TUTULACAK

Çin ve ABD arasında yapılan görüşmeler kapsamında Beyaz Saray, Hürmüz Boğazı'nın açık tutulması konusunda da tam mutabakata varıldığını duyurdu.

ÇİN'DEN DE AÇIKLAMA GELDİ

Çin devlet televizyonundan yapılan ve fazla detayın verilmediği açıklamada ise, Şi Cinping ve Trump'ın Ortadoğu'daki durumu, İran Savaşı'nı, Ukrayna Savaşı'nı ve Kore yarımadasındaki durum hakkında görüş paylaşımında bulunduğu da ifade edildi.

İddiaya göre taraflar, ulusal güvenlik açısından risk taşımayan yaklaşık 30 milyar dolarlık ürün grubunda tarifeleri düşürerek karşılıklı ticareti artırmayı planlıyor.

“BOARD OF TRADE” MEKANİZMASI

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer tarafından mart ayında gündeme getirilen “Board of Trade” adlı mekanizmanın, bu haftaki zirvenin en önemli başlıklarından biri olması bekleniyor.

Yeni yaklaşımda Washington yönetiminin artık Pekin’den ekonomik modelini değiştirmesini talep etmediği, bunun yerine stratejik olmayan sektörlerde ticaret dengesine odaklandığı belirtiliyor.

Greer, “Çin’in ekonomisini yönetme biçimini değiştirmesini istemiyoruz. Ancak iki sistem arasında ticareti daha dengeli hale getirecek bir yol bulunabilir” dedi.

ENERJİ VE TARIM ÜRÜNLERİ GÜNDEMDE

Görüşmelerde ABD’nin Çin’e enerji ve tarım ürünleri satışını artırmasının da ele alınacağı ifade edildi. Çin’in ABD’den ithal edilen petrol, sıvılaştırılmış doğal gaz ve kömür ürünlerine uyguladığı ek vergilerin azaltılmasının masada olduğu belirtiliyor.

ABD tarafının ise tüketici elektroniği, ayakkabı ve bazı sanayi ürünlerinde uygulanan tarifelerde yeni muafiyetler getirebileceği kaydedildi.

YATIRIM BAŞLIĞI DA MASADA

Tarafların ayrıca “Board of Investment” adı verilen yatırım odaklı yeni bir yapı üzerinde de görüşmesi bekleniyor. Ancak ABD’li siyasetçiler ile otomotiv, çelik ve teknoloji sektörleri, Çin yatırımlarının Amerikan üretim sektörünü zayıflatabileceği gerekçesiyle Trump yönetimine uyarıda bulundu.

KÜRESEL PİYASALARI DOĞRUDAN ETKİLEYECEK

Uzmanlar, ABD ile Çin arasında tarifelerin düşürülmesine yönelik olası bir anlaşmanın yalnızca iki ülke ekonomisini değil, küresel piyasaları da doğrudan etkileyebileceğini değerlendiriyor. Ticaret savaşında tansiyonun düşmesiyle birlikte borsalar, emtia fiyatları ve küresel tedarik zincirleri üzerindeki baskının azalabileceği belirtilirken, özellikle teknoloji ve üretim sektörlerinin bundan olumlu etkilenebileceği ifade ediliyor. Tarifelerin gevşetilmesinin bazı ürünlerde maliyetleri düşürerek enflasyon üzerinde de rahatlatıcı etki oluşturabileceği kaydediliyor.

Ayrıca Çin’in ABD pazarına erişiminin kolaylaşmasının Pekin yönetimine ekonomik anlamda nefes aldırabileceği, Amerikan şirketlerinin ise enerji, tarım ve tüketici ürünleri alanında Çin’e satışlarını artırabileceği değerlendiriliyor. Ancak teknoloji, çip ve güvenlik alanlarındaki kısıtlamaların sürmesi nedeniyle taraflar arasında tam normalleşmeden ziyade “kontrollü ticaret” modelinin öne çıktığı yorumları yapılıyor.

ABD’nin uyguladığı politikalara dair değerlendirmelerde bulunan Trump, İran’a yönelik kuşatma ve abluka planlarının “akıllıca” bir askeri strateji olduğunu belirterek, bu konuda herhangi bir baskı ya da endişe hissetmediğini ifade etti.

Geçmiş müzakere süreçlerine değinen Trump, İran tarafından sunulan teklifleri eleştirerek, ABD’nin İran’a karşı sert adımlar attığını ve bunun sonuç verdiğini bildirdi.

Kürtler ve silah sevkiyatı değerlendirmesi

Kürtlere verildiği iddia edilen “silah desteğine” de değinen Trump, “İran’a sevk etmeleri için kendilerine silah verdiğimiz ancak bu silahları kendi çıkarları için kullanan Kürtler konusunda hayal kırıklığına uğradım” dedi.

Ateşkes uyarısı: Sona ermek üzere

İran ile mevcut olan ateşkes durumuna da değinen Trump, sürecin çok sıkı bir denetim altında olduğunu ancak sürdürülebilirliğinin zorlaştığını ifade etti.

İran yönetiminde de tıpkı ABD’de olduğu gibi "hem akıllı hem de deli insanların" bulunduğunu vurgulayan Başkanı Donald Trump, mevcut ateşkesin sona ermek üzere olduğu konusunda ciddi bir uyarıda bulundu.

Arjantin'den büyük bir kısmı İngiliz, Amerikalı ve İspanyol olmak üzere 140'tan fazla yolcu ve mürettebat ile Afrika'nın batısındaki Cabo Verde'ye (Yeşil Burun Adaları) gittiği sırada hantavirüse bağlı 3 ölümün yaşandığı Hollanda bayraklı lüks MV Hondius yolcu gemisinde tahliye operasyonu devam ediyor. Yetkililer, İspanya'ya bağlı Kanarya Adaları'nda bulunan Tenerife'deki Granadilla Limanı'na demirleyen gemiden ayrılıp ülkelerine dönen bir ABD vatandaşının testlerinin pozitif çıktığını açıkladı. ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı, tahliye uçuşundaki ikinci bir Amerikalı vatandaşın da hafif semptomlar gösterdiğini ve her iki yolcunun da tedbir amaçlı olarak biyolojik izolasyon ünitelerinde seyahat ettiğini bildirerek, uçaktaki 17 ABD vatandaşının tamamının Nebraska'daki bir sağlık tesisinde klinik değerlendirmeden geçeceğini bildirdi. Ülkesine dönen diğer 7 ABD yolcunun ise eyaletlerinde gözetim altında tutulduğu bildirildi. ABD'de ikamet eden bir İngiliz vatandaşının da 17 Amerikalı yolcuyla birlikte tahliye edildiği belirtildi.

İran, ABD'nin savaşı sonlandırmaya yönelik teklifine verdiği yanıtı Pakistanlı arabulucular üzerinden Washington’a iletti. İran medyasında yer alan habere göre, önerilen teklife göre, bu aşamada müzakereler savaşı sona erdirmeye odaklanacak. İran'ın cevabına ilişkin detay vermeyen İran basını, "Önerilen plana göre, müzakereler bölgedeki savaşı sona erdirme konusuna odaklanacak" ifadelerini kullandı.

TRUMP'TAN İLK AÇIKLAMA: HENÜZ İŞİMİZ BİTMEDİ

Söz konusu gelişmenin ardından ABD Başkanı Donald Trump'tan da ilk açıklama geldi. Beyaz Saray'da gazeteci Sharyl Attkisson’ın sorularını yanıtlayan Trump, Tahran yönetimine yönelik baskının süreceği sinyalini verdi.

İran’a yönelik gerçekleştirilen saldırıların sonuçlarını değerlendiren Trump, stratejik hedeflerin büyük bir kısmının imha edildiğini iddia etti. "İranlıların A, B ve hatta C takımı liderleri gitti" diyen Trump, "Yenildiler ama bu henüz işimizin bittiği anlamına gelmez. İki hafta daha devam edip her bir hedefi vurabiliriz. Vurmak istediğimiz belirli hedeflerin muhtemelen yüzde 70'ini hallettik. Bunu yapmasak bile, yeniden inşa etmeleri yıllar sürer." ifadelerini kullandı.

"NÜKLEER SİLAHA ERİŞMELERİNE İZİN VEREMEYİZ"

İran’ın nükleer programını dünya için bir felaket senaryosu olarak nitelendiren Trump, eski ABD Başkanı Barrack Obama’nın politikalarını eleştirerek nükleer silahlanma riskine dikkat çekti. Tahran yönetimini "deli" olarak tanımlayan Trump, nükleer bir İran’ın İsrail, Orta Doğu ve ötesi için geri dönülemez bir tehdit oluşturacağını savundu.

URANYUM TEHDİDİ: YAKLAŞAN OLURSA VURACAĞIZ

İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stoklarını ve nükleer tesislerini anlık olarak izlediklerini belirten Trump, "Uzay Kuvvetleri o bölgeyi izliyor. Herhangi biri o yere yaklaşırsa bunu bileceğiz ve onu vuracağız. İran'ın zenginleştirilmiş uranyumunu bir noktada istediğimiz şekilde alacağız" dedi.

İRAN’IN YANITI

İran basınındaki bilgilere göre Tahran'ın ABD'nin teklifine verdiği yanıtın merkezinde, bölgede devam eden askeri gerilimin sonlandırılması yer alıyor. Diplomatik kaynaklar, tarafların şimdilik kapsamlı bir anlaşmadan çok “çatışmayı durduracak geçici formüller” üzerinde yoğunlaştığını öne sürüyor.

• Uzmanlara göre taraflar arasında özellikle şu başlıklar öne çıkıyor:
• Hürmüz Boğazı’ndaki askeri hareketliliğin azaltılması
• İran’a yönelik yeni saldırıların durdurulması
• Bölgedeki Amerikan üslerine yönelik tehditlerin geri çekilmesi
• Petrol sevkiyatının normale dönmesi
• İsrail-İran hattındaki karşılıklı saldırıların kontrol altına alınması

PETROL PİYASALARI GELİŞMEYİ YAKINDAN TAKİP EDİYOR

İran ile ABD arasında olası diplomatik ilerleme ihtimali enerji piyasalarında da yakından takip ediliyor. Son haftalarda Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kriz nedeniyle petrol fiyatları sert yükselmiş, küresel piyasalarda yeni enerji krizi endişesi başlamıştı. Uzmanlar, müzakerelerin başarısız olması halinde bölgede daha büyük askeri çatışmaların yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.

ORTA DOĞU’DA KRİTİK BEKLEYİŞ

Diplomatik kaynaklar, önümüzdeki günlerde Pakistan üzerinden yürütülen temasların daha da yoğunlaşabileceğini belirtiyor. Tarafların doğrudan masaya oturup oturmayacağı ise merak konusu olmaya devam ediyor.

İspanya Sağlık Bakanlığı, sağlık yetkililerinin son kontrolleri yapmak ve yolcuları gemiden tahliyesine başlamak üzere sabah saatlerinde İspanya’ya bağlı Kanarya Adaları’nda bulunan Tenerife'deki Granadilla Limanı’na demirleyen gemiye çıktığını belirtti.

Gemiden ilk olarak İspanya vatandaşları, beşer kişilik gruplar halinde küçük teknelerle karaya çıkarılacak ve otobüslere bindirilerek yerel havaalanına nakledilecekler. Yetkililer, yolcuların askeri uçakla başkent Madrid'e götürüleceklerini ve halkla hiçbir temaslarının olmayacağını açıkladı.

Gruplar halinde tahliye edilecekler

İspanya Sağlık Bakanı Monica Garcia, yaptığı açıklamada, yolcuların kendilerine tahsis edilen tahliye uçağı gelene kadar gemiden ayrılmayacaklarını belirterek, Hollandalı yolcuların gemiden ayrılacak bir sonraki grup olacağını ve bu uçağın Almanya, Belçika ve Yunanistan'a giden yolcuları da taşıyacağını söyledi.

Bakan Garcia, daha sonra ise gemiden Türkiye, Fransa, İngiltere ve ABD'den gelen yolcuların tahliye edileceğini ifade etti.
Bakan Garcia, en son tahliye edilecek grubun Avustralya, Yeni Zelanda ve diğer Asya ülkelerinin vatandaşları olduklarını belirterek, söz konusu 6 kişiyi taşıyacak uçağın yarın öğleden sonra Tenerife’ye varmasının beklendiğini açıkladı.
Öte yandan, 30 mürettebat gemide kalacak ve Hollanda’ya doğru seyredecek.

Uygulama noktasında yakalanan şüpheliler gözaltına alınırken, ele geçirilen altın ve döviz muhafaza altına alındı. ’Nitelikli dolandırıcılık’ suçundan haklarında işlem yapılan şüpheliler, emniyetteki işlemlerinin ardından sevk edildikleri adli makamlarca tutuklanarak cezaevine gönderildi.

Kadının 24 Nisan’da Johannesburg kentine yaptığı uçuşta Güney Afrika merkezli Airlink Havayolları'nı kullandığı aktarılarak, uçakta bulunan 82 yolcu ve 6 mürettebat ile iletişime geçilmeye çalışıldığı ifade edildi. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), hantavirüse yakalanan 3 kişinin dün Yeşil Burun Adaları açıklarında gemiden tahliye edildiğini aktararak, Hollanda’ya sevk edildiğini ifade etti. Tahliyelerin ardından gemi, Kanarya Adaları’na doğru yola çıktı.

"Dünyanın geri kalanı için risk düşük"

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, durumun Covid-19 salgınıyla kıyaslanamayacağını belirterek, "Dünyanın geri kalanı için risk düşük" dedi.

Gemi Kanarya Adaları’na demirleyecek

İspanya Sağlık Bakanı Monica Garcia Gomez, geminin önümüzdeki üç gün içinde Kanarya Adaları'nın Tenerife limanına yanaşacağını duyurmuş ve sağlık durumları müsaade ettiği takdirde yabancı yolcuların buradan kendi ülkelerine gönderileceğini açıklamıştı.

Gemide 3 kişi öldü

Arjantin'den 1 Nisan'da yola çıkan ve 3 Mayıs'ta Yeşil Burun Adaları açıklarına ulaşan gemide 23 ülkeden 88 yolcu ve 59 mürettebat bulunuyor. Gemide şu ana kadar 7 kişide virüs tespit edilirken, 3 kişi hayatını kaybetti. İlk vaka olan Hollandalı erkek yolcu 11 Nisan'da gemide hayatını kaybederken, cenazesi 24 Nisan'a kadar gemide kaldı. Ardından eşi, cenazeyle birlikte Saint Helena'da karaya çıkarıldı. Tahliye sırasında hafif belirtiler gösteren kadın, Güney Afrika'nın Johannesburg kentine uçtu. Hollanda’ya giden uçağa bindirilmeyen kadın, 26 Nisan'da kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetti. Gemideki 1 Almanya vatandaşı ise 2 Mayıs'ta yaşamını yitirdi.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, İran halkına hitaben sesli bir mesaj yayımladı. Mesajında savaş dönemine ilişkin özellikle ülkenin ekonomik şartları hakkında değerlendirmelerde bulunan Galibaf, ülke içinde ve dışında yaşayan farklı kesimlere yönelik 5 çağrıda bulunarak "tasarruf", "yardımlaşma" ve "birlik" mesajı verdi. Galibaf, mesajında ülkenin "yeni bir savaş dönemine" girdiğini belirterek, "Düşman, yeni planında deniz ablukasıyla ekonomik baskı kurmayı ve medya üzerinden algı operasyonu yapmayı hedefliyor. Amaç, ülke içindeki birlik ve beraberliği bozarak bizi teslim almaktır. Elbette askeri saldırı ihtimalini, özellikle de terör saldırılarını düşük görmüyoruz. Ancak düşmanın planının toplumu ilgilendiren kısmı, İran’ı içeriden zayıflatmaktır" dedi.

"Yanlış hesaplar herkesin sıkıntı yaşamasına neden olacak"

Ekonomik baskılar konusunda da değerlendirmelerde bulunan Galibaf, "Düşman ekonomik baskıya büyük umut bağlamış durumda. Görünen o ki yine kendilerine yanlış bilgiler verilmiş ve bu doğrultuda hatalı kararlar almışlar. Ancak bu yanlış hesaplar herkesin sıkıntı yaşamasına neden olacaktır. İran konusunda uzman isimler de İran halkının, ülkesinin bağımsızlığı, onuru ve inançları uğruna ekonomik baskılar ne kadar artsa da bu zorluklara göğüs germeye devam edeceğini itiraf ediyor" ifadelerini kullandı.

"Düşmanlar hala İran halkının teslim olmayacağını anlayamadı"

İran halkının tarihi bir bilinçle hareket ettiğini söyleyen Galibaf, "İran halkı tarih boyunca edindiği bilinçle, ülkenin bu hassas döneminde ne kadar zor olursa olsun bu düşmana karşı durulması gerektiğini çok iyi anlamıştır. Çünkü düşman, boş hayalleriyle İran medeniyetini ortadan kaldırabileceğini sanıyordu. Düşmanların hala İran halkının canını verse bile teslim olmayacağını anlayamamış olmasına şaşırıyorum. Onlar hala halkımızın kendisini İran’ın ve İslam’ın geleceğine karşı sorumlu gördüğünü ve gelecek nesillerin anne ve babalarıyla gurur duymasını sağlayacak şekilde hareket ettiğini kavrayabilmiş değil" şeklinde konuştu.

"Halka önemli sorumluluklar düşüyor"

Ekonomik baskıların etkisinin azaltılması gerektiğini belirten Galibaf, tüm kurumların koordineli hareket etmesi gerektiğini ifade etti. Galibaf, "Bu süreçte yalnızca devlet yetkililerine değil, halka da önemli sorumluluklar düşüyor. Yetkililer, savaşın yeni bir aşamaya geçtiğinin farkında ve bu dönemde rollerinin geçmişe göre daha kritik hale geldiğini biliyor. Bu nedenle savaş dönemlerinde olduğu gibi planlı, kararlı ve seferberlik ruhuyla sahada olunmalıdır. Buradan aziz halkımıza şunu ifade etmek isterim ki, ülkenin üst ve orta düzey yöneticileri gelişmeleri ciddi şekilde takip ediyor" dedi.

"Düşmanın bizi yakından izlediğini unutmamalıyız"

Galibaf, "Düşmanın bizi yakından izlediğini unutmamalıyız. Bu nedenle onların faydalanabileceği bilgilerin paylaşılmaması gerekiyor. Şunu bilin ki biz de medya dışında yapılan toplantılarda hükümete destek veriyor, özellikle pahalılık başta olmak üzere ekonomik gelişmeleri yakından takip ediyoruz. Hükümetten de zamlarla ilgili hazırlanan programları, raporları ve atılan adımları halkla paylaşmasını istiyorum. Böylece halk, yetkililerin süreci yakından takip ettiğini görerek daha fazla güven ve rahatlık hissedebilir" ifadelerini kullandı.

"Nihai zafer İran’ı uluslararası sistemde etkili bir aktöre dönüştürecek"

İran halkına seslenen Galibaf, ülkenin çağdaş tarihinin en büyük savaşlarından biriyle karşı karşıya olduğunu belirterek, "Devrimin başından bugüne kadar çözebildiğimiz her sorunu sizin desteğinizle çözdük ve bugün de sizler doğrudan sahaya inmelisiniz. Bu savaşta elde edilecek nihai zafer İran’ı uluslararası sistemde etkili bir aktöre dönüştürecek ve bu durum ülkenin maddi ve manevi ilerlemesinin önünü açacaktır. Böylesine büyük bir kazanıma ulaşmanın elbette bazı zorlukları olacaktır" dedi.

"Halkın düşmana atacağı füze tasarruftur"

Galibaf, herkesin ülkesine yapabileceği en etkili yardımın tasarruf olduğunu belirterek, "Halkın düşmanın kalbine fırlatabileceği füze tek bir kelimedir: Tasarruf" dedi. İran halkından hem kendilerinin tasarruf yapmasını hem de çevrelerini tasarrufa teşvik etmelerini isteyen Galibaf, COVID-19 dönemindeki "İran Hemdil" kampanyasına benzer yardımlaşma hareketlerinin yeniden başlatılması çağrısında bulundu.

"Besic Güçleri sahaya inmeli"

İran Devrim Muhafızları Ordusu’na (DMO) bağlı Besic Güçleri’ne de çağrıda bulunan Galibaf, devrimden bu yana Besic’in ülkenin sorunlarının çözümünde öncü rol oynadığını ifade ederek, "Bugün Besic’in daha aktif şekilde sahaya inme zamanıdır. Üçüncü savaş döneminde Besic’in farklı alanlardaki etkili faaliyetlerine herkes tanık oldu. Özellikle camilerde, mahallelerde ve toplumun farklı kesimlerinde faaliyet gösteren Besic üyelerinden beklentimiz, halkın sorunlarının çözümünde daha fazla sorumluluk üstlenmeleridir. Bu süreçte önceliğiniz halkın sorunlarını takip etmek olmalıdır. Besic’in, halk ile devlet yetkilileri ve hayırseverler arasında köprü görevi görmesi gerekiyor. Hükümet ve devlet kurumları da özellikle mahallelerde Besic’in imkanlarından daha fazla yararlanmalıdır. Çünkü Besic’in yaptığı bazı çalışmaları başka hiçbir kurum gerçekleştiremez" dedi.

"Uzmanlar ve yurtdışındaki İranlılar devreye girmeli"

Uzmanlar ve akademisyenlere de çağrıda bulunan Galibaf, kendisine çok sayıda öneri ulaştığını ve bunların önemli bölümünün faydalı olduğunu ifade etti. Galibaf, "Bu nedenle uzmanlar ve seçkin isimlerden beklentimiz, kendilerine başvurulmasını beklemeden harekete geçmeleridir. Çözüm önerilerinizi ve fikirlerinizi doğrudan yetkililerle paylaşın. Buradan Meclis Araştırma Merkezi’nden de bu görüşlerin toplanabilmesi için gerekli mekanizmaları oluşturmasını ve bunu halka ve uzmanlara duyurmasını istiyorum" şeklinde konuştu.

Yurt dışındaki İranlılara seslendi

Yurt dışında yaşayan İranlılara da seslenen Galibaf, "Sizler sahip olduğunuz büyük imkanlarla İran’ın düşmanını yenmenin en büyük unsurlarından biri olabilirsiniz. Elbette büyükelçilikler ve devlet kurumlarının bu imkanlardan yararlanılabilmesi için gerekli zemini hazırlaması gerekiyor. Ancak benim yöneticilik tecrübem gösteriyor ki sadece kurumların adım atmasını beklerseniz sonuç almak zor olur. Bugün, ısrarla ve kararlılıkla yetkilileri harekete geçirme zamanıdır. İmkanlarınızın İran’a destek için kullanılmasını sağlamalısınız. İran’a hangi alanda ve nasıl katkı sunabileceğinizi ise en iyi siz biliyorsunuz" dedi.
Mesajının sonunda farklı siyasi ve dini görüşlere sahip tüm İran halkına teşekkür eden Galibaf, "Dünyanın neresinde olursa olsun tüm İran halkına bağlılığımı ve dualarımı iletiyorum" ifadelerini kullandı.

Bakan Fidan sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Türk-Suudi Koordinasyon Konseyi Üçüncü Toplantısı’na değerli kardeşim Faysal bin Ferhan Al Suud ile bugün Ankara’da başkanlık ettik. İlgili bakanlık ve kurumlarımızın da katılımlarıyla ticaret, enerji, savunma, eğitim, kültür, turizm ve ulaştırma gibi stratejik alanlardaki komite çalışmalarını değerlendirerek ikili ilişkilerimizi kurumsal bir çerçevede ele aldık. Gazze başta olmak üzere, bölgesel konuları da görüştüğümüz toplantı kapsamında ayrıca ’Diplomatik ve Hususi Pasaport Hamillerinin Vize Yükümlülüğünden Karşılıklı Olarak Muaf Tutulmasına İlişkin Anlaşma’yı imzaladık. Ülkelerimiz için hayırlara vesile olmasını diliyor, kıymetli mevkidaşıma ve heyetine ziyaretleri için teşekkür ediyorum" ifadelerini kullandı.

TEK SAYFALIK MUTABAKAT ZAPTI İMZALANACAK

Axios'a göre, iki ABD yetkilisi ve konuya yakın kaynaklar, Beyaz Saray'ın İran ile savaşı sona erdirmek ve daha ayrıntılı nükleer müzakereler için bir çerçeve oluşturmak üzere tek sayfalık bir mutabakat zaptı üzerinde anlaşmaya yakın olduğuna inandığını açıkladı.

ANLAŞMAYA EN YAKIN NOKTA

ABD, İran'dan önümüzdeki 48 saat içinde birkaç önemli konuda yanıt almayı bekliyor. Kaynaklar, bunun savaşın başlamasından bu yana iki tarafın bir anlaşmaya en çok yaklaştığı nokta olduğunu söylüyor.

İŞTE METNİN İÇERİĞİ

Taslak metin; uranyum zenginleştirilmesinin askıya alınması, yaptırımların kaldırılması, dondurulmuş fonların serbest bırakılması ve Hürmüz Boğazı’ndaki kısıtlamaların sonlandırılmasını kapsıyor.

ABD, önümüzdeki 48 saat içinde Tahran'dan yanıt gelmesini bekleyecek.

14 MADDELİK MUTABAKAT ZAPTI

Hazırlanan 14 maddelik taslak metin Hürmüz Boğazı üzerindeki kısıtlamaların karşılıklı olarak kaldırılmasını öngörüyor.

Müzakereler olumlu sonuçlanırsa 30 günlük bir ara dönem başlayacak ve görüşmeler İslamabad veya Cenevre'de devam edecek.

Bu süreçte İran uranyum zenginleştirme faaliyetlerini durdurmayı kabul ederken ABD ise dondurulmuş milyarlarca dolarlık fonu serbest bırakacak.

Ancak tüm bu maddeler nihai bir anlaşmaya varılması şartına bağlı kalmaya devam ediyor. Şayet görüşmeler başarısız olursa ABD güçleri askeri operasyonlara ve ablukaya derhal geri dönebilecek.

Bu durum çatışmanın gerçekten bitip bitmediği konusunda bir belirsizlik payı bıraktı. Ancak taslağın imzalanmaya yakın olduğu iddia

EN ZOR KONU YİNE NÜKLEER

Taslağın en teknik kısmını nükleer faaliyetlerin ne kadar süreyle durdurulacağı konusu oluşturuyor.

ABD tarafı en az 12 yıllık bir moratoryum talep ederken bu sürenin 15 yıla kadar uzaması muhtemel görünüyor. İran ise nükleer silah üretmeyeceğine ve yer altı tesisi işletmeyeceğine dair kesin sözler verecek.

ABD-İran Savaşı’nın başlamasından bu yana dünya çapında yaklaşık 120 meslektaşıyla görüşme gerçekleştirdiğini ifade eden Dar, söz konusu görüşmelerin Pakistan’ın ABD ve İran arasındaki çatışmaya son vermeye yönelik ciddiyetini yansıttığını belirtti.

ABD-İran arasında 10-11 Nisan tarihleri arasında başkent İslamabad’da yapılan ilk tur görüşmenin taraflar arasında ilerleme kaydedilmesini sağladığını aktaran Dar, "İslamabad görüşmelerinin nihayetinde ve umarız çok yakında sonuçlanacağını umuyoruz" dedi.

Pakistan'ın ateşkesin sağlanmasından bu yana kalıcı bir ateşkes için İran ve ABD ile sürekli görüşmelerde bulunduğunu aktaran Dar, Pakistan’ın 47 yıl sonra ilk kez ABD ve İran'ı doğrudan görüşmeler için masaya oturtmayı başardığına dikkat çekti.

Tüm sürecin Orta Doğu'daki çatışmayı sona erdirmeyi amaçladığını belirten Dar, Pakistan'ın iki taraf arasında köprü görevi görmeye devam ettiğini açıkladı.

Kentte yaşayanlar, aşırı sıcaklarla başa çıkmak için çeşitli yöntemlere başvurdu. Kameralara yansıyan görüntülerde, insanların üzerlerine su dökerek serinlemeye çalıştıkları, soğuk içecekler tükettikleri ve yakınlardaki nehirlerde kısa süreli yüzdükleri görüldü.

Kentte yaşayanlar, aşırı sıcaklarla başa çıkmak için çeşitli yöntemlere başvurdu. Kameralara yansıyan görüntülerde, insanların üzerlerine su dökerek serinlemeye çalıştıkları, soğuk içecekler tükettikleri ve yakınlardaki nehirlerde kısa süreli yüzdükleri görüldü.

İran'ın Fars Haber Ajansı, ABD savaş gemilerinin Hürmüz Boğazı'na girişinin "sert ve hızlı bir uyarıyla" engellediğini bildirdi.

Ajans, Hürmüz Boğazı'na girmeye çalışan ve durması yönündeki uyarıları dikkate almayan bir ABD savaş gemisinin 2 füze ile vurulduğunu aktardı.

Bekayi ayrıca, 14 maddelik planın yalnızca savaşı sona erdirmeye odaklandığını ve nükleer konulara ilişkin herhangi bir madde içermediğini söyledi. Bekayi, planın bölgedeki çatışmaların, özellikle de Lübnan’daki savaşın sonlandırılmasına yönelik ayrıntılara odaklandığını ifade etti.

"Nükleer alanda müzakere yürütülmüyor"

Nükleer konulara ilişkin gündeme getirilen iddiaların geçmiş müzakerelerle bağlantılı olduğunu belirten Bekayi, bu iddiaların mevcut planla herhangi bir ilişkisi bulunmadığını vurguladı. İran’ın şu anda nükleer alanda herhangi bir müzakere yürütmediğini kaydeden Bekayi, geleceğe yönelik kararların uygun zamanda verileceğini belirtti. İranlı sözcü ayrıca, "Önceki iki müzakere turu, ABD ve siyonist rejimin eylemleriyle İran'a karşı bir savaşın başlamasına yol açmıştı" dedi.

"Uygulama detayları 30 günlük bir süreçte ele alınacak"

Planın savaşın durdurulmasına yönelik bir mutabakat çerçevesine dayandığını belirten Bekayi, uygulama detaylarının 30 günlük bir süreç içinde ele alınacağını söyledi. İranlı sözcü, 14 maddelik bir çerçevede tüm ayrıntıların netleştirilmesinin mümkün olmadığını dile getirdi. Bekayi ayrıca, planlarında herhangi bir ültimatom ya da süre baskısı bulunmadığını, İran’ın bugüne kadar hiçbir zaman böyle bir baskı altında müzakere yürütmediğini vurguladı.
ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda mayın temizleme faaliyetlerine ilişkin iddialarını da reddeden Bekayi, bu tür haberlerin bazı medya organları tarafından uydurulduğunu ifade etti.

Yarsan inancına mensup Yakub Kerimpur’un ise 16 Haziran 2025’te İran İstihbarat Bakanlığı’na bağlı ekipler tarafından Miyandab kentinde gözaltına alındığı belirtildi. Kerimpur hakkında verilen idam kararının da İran Yüksek Mahkemesi tarafından onandığı ifade edildi.

"ANLAŞMAYA VARABİLECEĞİMİZDEN EMİN DEĞİLİM"

Söz konusu teklife ilişkin yaptığı ilk açıklamada Trump, "Anlaşma yapmak istiyorlar ama son öneriden tatmin olmadım. Anlaşmaya varabileceğimizden emin değilim" diye konuştu. “İranlılar liderlerinin kim olduğunu bilmiyor” diyen Trump, “Tahran'da her kafadan bir ses çıkıyor” ifadelerini kullandı. İran'a saldırıp saldırmayacağını basına açıklamayacağını da söyleyen ABD Başkanı, “Onları sonsuza kadar bitirecek miyiz yoksa anlaşacak mıyız? Onları yok etmemeyi tercih ederim” dedi.

İRAN, ABD'YE NİHAİ MÜZAKERE TASLAĞININ METNİNİ İLETTİ

İran resmi haber ajansı IRNA, Tahran'ın Washington ile müzakerelerde aracılık yapan Pakistan yönetimine, ABD ile savaşı sona erdirebilecek bir anlaşma için yeni teklif sunduğu bildirildi. Haberde; " İran, ABD ile müzakerelerde arabulucu olan Pakistan'a, 30 Nisan Perşembe akşamı nihai müzakere taslağının metnini iletti." ifadelerine yer verildi. Teklifin içeriğine ilişkin detay ise paylaşılmadı.

HAMANEY’DEN KÖRFEZ ÜLKELERİNE NET MESAJ: ABD'NİN GÖSTERMELİK ÜSLERİ SİZİ KORUYAMAZ

Öte yandan Teklifin içeriği ve ABD’nin vereceği resmi yanıt merakla beklenirken İran dini lideri Mücteba Hamaney'den yeni bir açıklama geldi. Üstü kapalı olarak Körfez ülkelerini hedef alan Mücteba Hamaney, "ABD'nin göstermelik üsleri kendi güvenliğini bile sağlayamaz, bölgedeki amerikanperestleri korumaktan ise çok uzaktır" ifadelerini kullandı.

ARAKÇİ BÖLGE ÜLKELERİNİN DIŞİŞLERİ BAKANLARIYLA GÖRÜŞTÜ

Müzakere belirsizliği sürerken, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi; Mısır, Katar, Suudi Arabistan, Irak ve Azerbaycanlı mevkidaşları ile savaşın sona erdirilmesi konusunda görüş alışverişinde bulundu. Arakçi görüşme sırasında mevkidaşlarına, ülkesinin savaşın sona erdirilmesine ilişkin tutumunu aktararak, ABD ve İsrail’in saldırganlığına ilişkin bilgi verdi.

FİDAN İLE ARAKÇİ DE GÖRÜŞTÜ

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile bir telefon görüşmesi yaptı. Görüşmede, İran ve ABD arasındaki müzakere sürecindeki son durum ele alındı.

ABD-İSRAİL'İN İRAN'A SALDIRILARI

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı. İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi. ABD-İsrail saldırılarında, İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü.

Rusya’ya bağlı Buryutya Cumhuriyeti’nin Muysky Bölgesi’nde bulunan bir maden sahasında yapılan yol çalışması sırasında çığ düştü. Sahada çalışan 9 çığ altında kalırken, 3 işçi kendi imkanlarıyla kurtuldu. Rusya Acil Durumlar Bakanlığı’na bağlı yaklaşık 60 personel maden sahasına ulaşarak çığ altında kalan 6 işçiyi arama çalışmalarına başladı. Gün içinde devam eden arama kurtarma çalışmaları sırasında yeni bir çığ felaketi daha yaşandığı ancak kurtarma ekiplerinin bu felaketten kaçarak kurtulduğu açıklandı.
Rusya Acil Durumlar Bakanlığı tarafından yapılan yazılı açıklamada, çığ altındaki 6 işçinin cansız bedenine ulaşıldığını bildirdi. Rusya Soruşturma Komitesi ve Buryutya Savcılığı olayla ilgili soruşturma başlatıldığını duyurdu.

The Information haber sitesinin konuyla ilgili bilgi sahibi bir kişiye dayandırdığı haberinde Pentagon'un, yapay zeka modellerini gizli çalışmalar için kullanmak üzere Alphabet bünyesindeki teknoloji şirketi Google ile anlaşma imzaladığı ifade edildi. Anlaşmanın, Pentagon'un Google'ın yapay zekasını "hükümetin yasal amaçları için" kullanmasına izin verdiği belirtildi. Anlaşmanın, hükümetin talebi üzerine Google'ın yapay zeka güvenlik ayarlarını ve filtrelerini düzenlemeye yardımcı olmasını içerdiği aktarıldı. Anlaşmada, "Taraflar, yapay zeka sisteminin uygun insan gözetimi ve kontrolü olmaksızın yurt içi kitlesel gözetim veya otonom silahlar (hedef seçimi dahil) için tasarlanmadığı ve kullanılmaması gerektiği konusunda mutabıktır" ifadeleri kullanıldı. Ancak anlaşmanın, Google'a yasal operasyonel karar alma süreçlerini kontrol etme veya veto etme hakkı vermediği de vurgulandı.

Google çalışanlarından tepki

Google'da çalışan yaklaşık 600 kişi, CEO Sundar Pichai'ye şirketin yapay zeka araçlarının Pentagon tarafından gizli çalışmalarda kullanılmasına izin vermemesi çağrısında bulundu. Yapay zeka projelerinde çalışanlar yazdıkları mektupta, "Bu teknolojiye olan yakınlığımızın, onun en etik dışı ve tehlikeli kullanımlarını vurgulama ve önleme sorumluluğu doğurduğunu düşünüyoruz. Bu nedenle yapay zeka sistemlerimizi gizli işler için kullanıma sunmayı reddetmenizi rica ediyoruz. Yapay zekanın insanlığa fayda sağlamasını ve insanlık dışı veya son derece zararlı şekillerde kullanılmasını istemiyoruz. Yapay zeka alanında çalışan kişiler olarak bu sistemlerin hata yapabildiğini biliyoruz" ifadelerini kullandı. Mektupta, yapay zekanın nasıl kötüye kullanılabileceğine örnek olarak ölümcül otonom silahlar ve yaygın gözetim gösterildi. Bu aşamada alınacak yanlış bir kararın, Google'ın itibarını, işini ve küresel konumunu ciddi şekilde zedeleyebileceği uyarısında bulunuldu.