Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) 2026 yılı ilk çeyrek verileri, Türkiye’nin ekonomik haritasındaki dikkat çekici farkları bir kez daha ortaya koydu. Ülke genelinde toplam nakdi kredi hacmi 25,58 trilyon TL’ye ulaşırken, kişi başına düşen ortalama kredi miktarı 297 bin TL oldu. Ancak Hakkâri, hem toplam kredi hacminde hem de kişi başına düşen kredi miktarında Türkiye’nin en düşük seviyedeki illeri arasında yer aldı.
Verilere göre Hakkâri’de toplam kredi hacmi 15,8 milyar TL olarak kaydedildi. Kent, Bayburt, Tunceli ve Gümüşhane’nin ardından Türkiye’de kredi hacmi en düşük dördüncü il oldu.
Daha dikkat çekici tablo ise kişi başına düşen kredi miktarında ortaya çıktı. Hakkâri’de kişi başına kredi hacmi yalnızca 56,7 bin TL seviyesinde kaldı. Böylece kent, Türkiye’nin kişi başına en az borçlu ili olarak kayıtlara geçti.
Kredi hacmi en yüksek 10 il
|
Sıra |
Şehir |
Değer (TL) |
|
1 |
İstanbul |
8,684 trilyon |
|
2 |
Ankara |
3,413 trilyon |
|
3 |
İzmir |
1,381 trilyon |
|
4 |
Antalya |
1,037 trilyon |
|
5 |
Bursa |
799 milyar |
|
6 |
Antep |
790 milyar |
|
7 |
Kocaeli |
652 milyar |
|
8 |
Adana |
588 milyar |
|
9 |
Konya |
462 milyar |
|
10 |
Mersin |
373 milyar |
Kredi hacmi en düşük 10 il
|
Sıra |
Şehir |
Değer (TL) |
|
1 |
Bayburt |
8,4 milyar TL |
|
2 |
Tunceli |
12,5 milyar TL |
|
3 |
Gümüşhane |
14,3 milyar TL |
|
4 |
Hakkâri |
15,8 milyar TL |
|
5 |
Ardahan |
16,2 milyar TL |
|
6 |
Bingöl |
16,7 milyar TL |
|
7 |
Kilis |
18,2 milyar TL |
|
8 |
Iğdır |
20,1 milyar TL |
|
9 |
Artvin |
26,2 milyar TL |
|
10 |
Bartın |
26,4 milyar TL |
Kişi başı kredi hacmi en yüksek 10 il
|
Sıra |
Şehir |
Miktar (bin TL) |
|
1 |
Ankara |
577 |
|
2 |
İstanbul |
551 |
|
3 |
Antalya |
373 |
|
4 |
Antep |
356 |
|
5 |
Denizli |
324 |
|
6 |
Muğla |
317 |
|
7 |
İzmir |
307 |
|
8 |
Kocaeli |
302 |
|
9 |
Adana |
257 |
|
10 |
Yalova |
256 |
Kişi başı kredi hacmi en düşük 10 il
|
Sıra |
Şehir |
Miktar (bin TL) |
|
1 |
Hakkâri |
56,7 |
|
2 |
Ağrı |
57,3 |
|
3 |
Şırnak |
57,6 |
|
4 |
Bingöl |
59,3 |
|
5 |
Muş |
68,8 |
|
6 |
Bitlis |
77,1 |
|
7 |
Van |
78,8 |
|
8 |
Urfa |
81,4 |
|
9 |
Siirt |
88,2 |
|
10 |
Mardin |
90,8 |
Ankara ile Hakkâri arasında 10 kat fark
BDDK verileri, Türkiye’deki ekonomik hareketlilik ile kredi kullanımı arasındaki uçurumu da gözler önüne serdi. Kişi başına kredi hacminde ilk sırada yer alan Ankara’da ortalama kredi miktarı 577 bin TL’ye ulaştı. İstanbul’da bu rakam 551 bin TL olurken, Antalya, Antep ve İzmir gibi büyükşehirler de listenin üst sıralarında yer aldı.
Hakkâri’de ise kişi başına kredi miktarının 56,7 bin TL’de kalması, Ankara ile arada yaklaşık 10 katlık fark oluşmasına neden oldu.
Büyükşehirler borçta öne çıktı
Kredi hacminin en yüksek olduğu illerin İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya ve Bursa gibi sanayi, ticaret ve turizm merkezlerinden oluşması dikkat çekti. Uzmanlara göre büyükşehirlerde hem bireysel tüketim harcamalarının hem de ticari faaliyetlerin yoğun olması kredi kullanımını artırıyor.
Öte yandan Hakkâri, Şırnak, Ağrı, Bingöl, Muş ve Bitlis gibi Doğu ve Güneydoğu kentlerinde kredi hacminin düşük kalması; gelir düzeyi, bankacılık erişimi, yatırım yoğunluğu ve ekonomik hareketlilikle ilişkilendiriliyor.
“Az borç” ekonomik güç mü, erişim sorunu mu?
Veriler ilk bakışta Hakkâri’nin “en az borçlu il” olması nedeniyle olumlu yorumlansa da, tablo farklı açılardan değerlendiriliyor. Ekonomistler, kredi kullanımının düşük olmasının yalnızca düşük borçluluk anlamına gelmediğini; aynı zamanda finansmana erişim eksikliği, düşük yatırım hacmi ve sınırlı ekonomik canlılığın da göstergesi olabileceğini belirtiyor.
Özellikle özel sektör yatırımlarının sınırlı olduğu kentlerde hem ticari hem bireysel kredi kullanımının düşük seviyede kaldığı ifade edilirken, bölgedeki ekonomik daralma ve işsizlik oranlarının da tablo üzerinde etkili olduğu değerlendiriliyor.
Doğu illeri listenin alt sıralarında toplandı
Kişi başına kredi hacminde Türkiye’nin en düşük 10 ili arasında Hakkâri’nin yanı sıra Ağrı, Şırnak, Bingöl, Muş, Bitlis, Van, Urfa, Siirt ve Mardin yer aldı. Listenin büyük bölümünü Kürt nüfusun yoğun yaşadığı illerin oluşturması dikkat çekti.
Uzmanlar, bölgeler arasındaki ekonomik uçurumun kredi verilerine de doğrudan yansıdığına dikkat çekerek, üretim, yatırım ve istihdamın artırılmadığı sürece farkın daha da büyüyebileceği uyarısında bulunuyor.