TEÇ-SEN AR-GE Birimi tarafından hazırlanan ’İnsani Yaşam Endeksi 2026’ raporu gerçekleştirilen basın toplantısında açıklandı. Çalışmada tek kişi, iki kişilik ve beş kişilik aile için insanca yaşamın aylık maliyetinin ele alınarak yaşamın temel unsurları üzerinden yer alan veriler ortaya konuldu. Raporda ayrıca kamu çalışanlarının gerçek yaşam maliyetlerine ilişkin veriler de paylaşıldı.
"Araştırmada üç farklı hane yapısı esas alındı"
Çalışmanın açlık veya yoksulluk sınırı araştırması olmadığını kaydeden TEÇ-SEN Genel Başkanı Ümit Demirel, "Büyükşehir şartlarında yaşayan bir insanın borçlanmadan, sürekli ihtiyaçlarından vazgeçmeden, sosyal hayatını tamamen ortadan kaldırmadan ve geleceğini tüketmeden yaşayabilmesi için gerekli aylık bütçe ortaya konuldu. Araştırmada üç farklı hane yapısını esas alındı. Tek başına yaşayan bir kişi için aylık insanca yaşam bütçesi 125 bin lira olarak hesaplandı. İki kişilik bir ailede bu rakam 193 bin 500 lira. İki yetişkin ve üç çocuktan oluşan beş kişilik bir ailede ise 377 bin lira" açıklamasında bulundu.
"İki kişilik bir hanenin aylık toplam bütçesi 193 bin 500 lirayı buluyor"
Raporda barınma, sağlıklı beslenme, ulaşım, sağlık, giyim, eğitim, sosyal yaşam, tatil, beklenmedik giderler ve geleceğe yönelik güvence payının birlikte değerlendirildiğini ifade eden Demirel, "Tek başına yaşayan bir çalışan açısından baktığımızda sabit giderlerin ne kadar ağır olduğu görülmekte. Araştırmada tek kişinin aylık bütçesinin yaklaşık dörtte biri yalnızca kiraya gidiyor. Buna gıda, faturalar ve ulaşım eklendiğinde maaşın çok önemli bir bölümü daha hayatın diğer alanlarına sıra gelmeden tükeniyor. İki kişilik ailede bazı giderler ortaklaşıyor. Kira, internet, araç ve ev giderleri paylaşıldığı için kişi başına maliyet düşüyor. Bu durum hayatın ucuzladığı anlamına gelmiyor. İki kişilik bir hanenin aylık toplam bütçesi yine 193 bin 500 lirayı buluyor. Çocuklu aileye geldiğimizde tablo daha da ağırlaşıyor" şeklinde konuştu.
Demirel "Raporda ’hayatta kalma bütçesi’ ile ’insanca yaşam bütçesi’ arasında bir ayrım yaptık" dedi.
"Çocuklu bir ailenin insanca yaşam bütçesi 377 bin liraya kadar ulaştı"
Ücret politikasına bakışın değişmesi gerektiğine dikkat çeken Demirel, şunları söyledi:
"Bundan 10 yıl kadar önce Türkiye’de ’orta direk’ diye tarif edilen geniş bir çalışan kesimi vardı. İki kamu çalışanının bulunduğu bir aile, barınma ve temel ihtiyaçlarını karşılarken çocuklarının eğitimine bütçe ayırabiliyordu. Sosyal hayata katılabiliyor, yılda birkaç gün tatil yapabiliyor, gerektiğinde aracının giderlerini karşılayabiliyor ve imkanları ölçüsünde geleceği için bir miktar tasarruf yapabiliyordu. Bugün İnsani Yaşam Endeksi’nde sayılan pek çok ihtiyaç, iki memurun çalıştığı bir aile açısından olağanüstü bir hayatın değil, orta sınıf yaşamının doğal bir parçasıydı. Aradan yalnızca on yıl geçti. Bugün aynı yaşam standardını sürdürebilmenin maliyeti yüz binlerle ifade ediliyor. Yaptığımız çalışma, çocuklu bir ailenin insanca yaşam bütçesinin 377 bin liraya kadar ulaştığını ortaya koyuyor. Mesele insanların beklentilerinin yükselmesi değil, bir zamanlar orta sınıfın olağan hayatının parçası olan ihtiyaçların bugün çalışanlar için giderek ulaşılması güç hale gelmesidir."
