Hakkâri Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü, Sosyal Güvenlik Haftası kapsamında “Kayıt Dışı İstihdam ve Sonuçları” konulu bir basın açıklaması yayımladı. Açıklamada, “Sigorta ile iş güvende, işçi güvende; gelecek güvende” sloganıyla kayıt dışı çalışmanın oluşturduğu risklere dikkat çekildi.
Yapılan açıklamada, çalışanların sigortalı olarak çalıştırılmasının anayasal bir hak olduğu kadar hem işveren hem de çalışan açısından yasal bir zorunluluk olduğu vurgulandı. İşverenlerin sigortasız işçi çalıştırma hakkının bulunmadığı belirtilirken, çalışanların kendi rızalarıyla dahi sigortasız çalışmayı talep etmelerinin hukuken mümkün olmadığı ifade edildi.
Açıklamada özellikle emekli, dul ve yetim aylığı alan bazı kişilerin hak kaybı yaşamamak adına kayıt dışı çalışmaya yöneldiğinin tespit edildiği belirtilerek, işverenlerin bu tür talepler karşısında mevzuattan taviz vermemesi gerektiği kaydedildi.
Kayıt dışı istihdamın çalışanları emeklilik hakkı, işsizlik sigortası, sağlık hizmetleri ve iş kazalarına karşı yasal güvencelerden mahrum bıraktığına dikkat çekilen açıklamada, sigortasız çalışan kişilerin kıdem tazminatı, yıllık izin, hafta tatili ve analık izni gibi temel özlük haklarından da yararlanamadığı ifade edildi.
Basın açıklamasında, kayıt dışı istihdamın yalnızca çalışanları değil işverenleri de ciddi mali ve hukuki risklerle karşı karşıya bıraktığı belirtilerek, sigortasız çalışmanın tespit edilmesi halinde yüksek idari para cezaları, teşviklerin iptali ve olası iş kazalarında ağır sorumlulukların doğabileceği vurgulandı.
Öte yandan kayıt dışı istihdamın ülke ekonomisine de zarar verdiği belirtilen açıklamada, haksız rekabetin oluştuğu, vergi ve prim kayıplarının arttığı, sosyal güvenlik sisteminin zarar gördüğü ve gelir dağılımında adaletsizliklerin oluştuğu ifade edildi.
Açıklamada ayrıca çalışanların sigorta durumlarını e-Devlet sistemi, ALO 170 hattı ve SGK müdürlükleri üzerinden sorgulayabilecekleri belirtilirken; sigortasız çalıştırıldığını düşünen vatandaşların ise ALO 170, CİMER ve SGK müdürlükleri aracılığıyla ihbar ve şikâyette bulunabilecekleri kaydedildi.
Ücret ödemelerinde banka kanalı kullanımının önemine de değinilen açıklamada, Türkiye genelinde 3 ve daha fazla işçi çalıştıran işletmelerde ücretlerin banka aracılığıyla ödenmesinin yasal zorunluluk olduğu hatırlatıldı.
Basın açıklamasının sonunda ise kayıtlı istihdamın yalnızca yasal bir zorunluluk değil, aynı zamanda ülkenin geleceğine yapılan önemli bir yatırım olduğu belirtilerek, tüm vatandaşlar kayıtlı çalışmaya destek vermeye davet edildi.
