İddialar, bölgede geçmişte uygulanan köy boşaltmaları ve geri dönüş politikalarının yeniden tartışmaya açılmasına neden oldu.
İHD Hakkâri Eş Başkanı Sibel Çapraz, yaptığı açıklamada, söz konusu köylerle ilgili başvurular üzerine bir araya geldiklerini belirterek sürecin giderek ağırlaştığını ifade etti.
Çapraz, geçen yıl aynı köylerde yaşayanların yalnızca güvenlik ve kimlik kontrolleriyle köylerine giriş yapabildiğini, bu durumu yerinde tespit ettiklerini söyledi. Ancak bugün gelinen noktada, köylülerin tamamen köylerine girişlerinin engellendiği yönünde ciddi iddiaların bulunduğunu vurguladı.
Çapraz’ın açıklamasında öne çıkan en kritik unsur, uygulamanın “güvenlik kontrolü” boyutunu aşarak fiili bir erişim yasağına dönüşmüş olması. İnsan hakları savunucularının dahi bölgeye alınmadığını hatırlatan Çapraz, bu durumun şeffaflık açısından da soru işaretleri yarattığını dile getirdi.
1994’ten bugüne uzanan tartışma
Bölgede yaşananlar, 1994’lı yıllarda özellikle 1994’lar köy boşaltmaları döneminde uygulanan zorunlu göç politikalarını yeniden gündeme taşıdı. Çapraz, söz konusu köylerin 1994 yılında boşaltıldığını, ancak 2004 yılında çıkarılan kararname ile köylülere geri dönüş çağrısı yapıldığını hatırlattı.
Bu kapsamda birçok yurttaşın yeniden tarım ve hayvancılıkla geçimini sağlamaya başladığını belirtti.
Ancak son dönemde özellikle İran sınır hattında bulunan bu yerleşimlere yönelik güvenlik uygulamalarının yoğunlaştığı ve bunun sivil yaşamı doğrudan etkilediği iddia ediliyor. Çapraz, bölgede çok sayıda karakol bulunmasına rağmen köylülerin kendi arazilerine erişememesinin “orantısız bir uygulama” olduğunu savundu.
“Tapulu arazimize giremiyoruz”
Köylülerin aktardıkları ise iddiaların sahadaki yansımasını gözler önüne seriyor. Bölge sakinlerinden Emine Atak, yaşadıkları durumu şu sözlerle dile getirdi:
“1994’te köylerimizi terk etmek zorunda kaldık. Şimdi geri dönmemize rağmen köyümüze giremiyoruz. Tapularımız var ama GBT kontrolüyle giriyoruz, akşam da çıkmamız isteniyor. ‘Gidin ekin biçin’ dediler ama şimdi buna izin verilmiyor. Ceviz ağaçlarımız var, ot toplayarak geçiniyoruz. Köye gitmezsek ne yapacağız
