Hakkâri’de 17 Şubat 2024’te hizmete açılan Entegre Katı Atık Tesisi’nin, 12 Nisan 2026’da meydana gelen heyelan sonucu ağır hasar alarak kullanılamaz hâle gelmesi, kentteki atık yönetimi sorununu yeniden gündeme getirdi. Tesisin devre dışı kalmasının ardından özellikle Yüksekova’nın Akocak köyü mevkiinde ve uluslararası İpekyolu güzergâhında biriken çöp yığınlarının çevre ve halk sağlığı açısından risk oluşturduğu belirtildi.
Hakkâri Milletvekili Öznur Bartın, yaşanan sorunun nedenlerini ve kamu kaynaklarının kullanımını Meclis gündemine taşıyarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un yanıtlaması istemiyle 10 maddelik yazılı soru önergesi sundu.
“Milyonlarca Euroluk Yatırımın Akıbeti Açıklanmalı”
Tesisin yaklaşık 30 milyon euroya mal olduğunun belirtildiğini hatırlatan Bartın, böylesine büyük bir kamu yatırımının hizmete açılmasından yaklaşık iki yıl sonra kullanılamaz hâle gelmesinin ciddi soru işaretleri yarattığını vurguladı.
Tesisin yer seçimi, projelendirilmesi, inşası, denetimi ve kabul süreçlerinin ayrıntılı biçimde incelenmesi gerektiğine dikkat çeken Bartın, jeolojik ve jeoteknik etütlerin yeterliliğinin, heyelan risklerinin önceden öngörülüp öngörülmediğinin ve gerekli önlemlerin alınıp alınmadığının araştırılmasını istedi.
Bartın, olası ihmal ve denetim eksikliklerinin bağımsız uzmanlar tarafından incelenmesi gerektiğini belirterek, kamu zararının boyutunun ortaya çıkarılmasını ve zararın telafisi için gerekli adımların atılmasını talep etti.
Yüksekova’da Çöp Yığınları Çevreyi Tehdit Ediyor
Tesisin kullanılamaz hâle gelmesiyle birlikte Yüksekova’nın Akocak köyü mevkiinde ve İpekyolu güzergâhında biriken atıkların çevresel riskleri artırdığına işaret eden Bartın, çöp yığınlarının yağışlarla dere yataklarına taşınması ihtimalinin su kaynakları, toprak, hayvancılık ve insan sağlığı açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğini ifade etti.
Mevcut atıkların acilen kaldırılması gerektiğini vurgulayan Bartın, su ve toprak analizlerinin yapılıp yapılmadığının, çevresel kirliliğin boyutlarının belirlenip belirlenmediğinin ve halk sağlığını korumak amacıyla hangi önlemlerin alındığının açıklanmasını istedi.
Bartın, atıkların ne kadarının temizlendiği ve kalan çöp yığınlarının hangi tarihte tamamen kaldırılacağı konusunda da Bakanlığın somut bilgi vermesini talep etti.
“Sorun Daha Önce de Gündeme Getirildi”
Hakkâri’deki çöp sorununun daha önce de Bakanlığın gündemine taşındığını hatırlatan Bartın, buna rağmen kalıcı ve sonuç alıcı bir çözüm üretilememesini eleştirdi.
Önceki soru önergeleri ve başvuruların hangi tarihlerde, hangi birimler tarafından değerlendirildiğinin açıklanmasını isteyen Bartın, bu süreçte hangi kararların alındığının ve hangi çalışmaların yürütüldüğünün kamuoyuyla paylaşılması gerektiğini belirtti.
Sorunun devam etmesine neden olan idari eksiklikler bulunup bulunmadığının da araştırılmasını isteyen Bartın, kamu kurumlarının sorumluluklarının açık biçimde ortaya konulması çağrısında bulundu.
Yeni Tesis İçin Takvim Talebi
Bartın’ın önergesinde öne çıkan başlıklardan biri de yeni bir Entegre Katı Atık Tesisi kurulması oldu. Yeni tesisin güvenli bir alanda inşa edilmesi için yer seçimi, finansman, proje hazırlığı ve yapım süreçlerinin hangi tarihlerde yürütüleceğinin açıklanmasını isteyen Bartın, tesisin ne zaman hizmete alınacağının belirli bir takvime bağlanmasını talep etti.
Yeni yer seçimi sürecinde bağımsız jeolojik ve jeoteknik incelemelerin yapılması, afet risklerinin değerlendirilmesi ve uzun vadeli çevresel etkilerin dikkate alınması gerektiğini belirten Bartın; yerel yönetimlerin, üniversitelerin, meslek odalarının, çevre örgütlerinin ve bölge halkının karar süreçlerine katılımının önemine dikkat çekti.
Sorumlular Hakkında İşlem Yapılacak mı?
Önergede, tesisin yer seçimi, ihale, proje, yapım, denetim ve kabul süreçlerinde görev alan kamu kurumları, yükleniciler ve denetçiler hakkında herhangi bir idari inceleme veya soruşturma başlatılıp başlatılmadığı da soruldu.
İhmal, kusur, sözleşmeye aykırılık veya mevzuat ihlali tespit edilmesi durumunda sorumlular hakkında hangi idari, mali ve hukuki işlemlerin uygulanacağının açıklanmasını isteyen Bartın, kamu zararının belirlenmesi hâlinde zararın telafisi ve sorumlularından tahsili için gerekli işlemlerin yapılmasını talep etti.
Bartın, Hakkâri halkının sağlıklı bir çevrede yaşama hakkının ertelenemeyeceğini belirterek, mevcut çöp sorununun çözümü, yeni tesisin hizmete alınması ve kamu kaynaklarının kullanımına ilişkin soruların açık, somut ve denetlenebilir yanıtlarla karşılanması gerektiğini vurguladı.
