Dağlarla çevrili bir havzada yer alan Yüksekova’da, doğal afetlerin etkilerinin azaltılması için riskli bölgelerin belirlenmesi, yapı güvenliğinin sağlanması ve altyapı çalışmalarının güçlendirilmesi önem taşıyor.
Hakkâri İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünün yayımladığı İl Afet Risk Azaltma Planı’nda deprem, kütle hareketleri, çığ ve taşkın gibi afet türleri ayrı başlıklar altında ele alınıyor. Hakkâri’nin iklimine ilişkin resmi bilgilere göre de ilkbaharda yoğunlaşan yağışlar ve kar erimeleri, özellikle Yüksekova ilçe merkezi ile Zap Suyu çevresindeki yerleşimlerde taşkın riskini artırabiliyor.
İlkbaharda sel ve su baskını riski
İlçede karların erimesiyle birlikte yağışların etkisini artırması, dere yatakları ve düşük kotlu alanlarda su baskını tehlikesini gündeme getiriyor.
Yağmur suyu kanallarının kapasitesi, drenaj sistemlerinin durumu, dere yataklarının korunması ve suyun tahliyesini engelleyebilecek unsurlar, olası taşkınların etkisini belirleyen faktörler arasında yer alıyor.
Bu nedenle riskli bölgelerde altyapının düzenli olarak kontrol edilmesi, su tahliye kanallarının temiz tutulması ve taşkın tehlikesine karşı önceden tedbir alınması önem taşıyor.
Heyelan ve kaya düşmesi ulaşımı etkileyebiliyor
Yüksekova’yı çevreleyen dağlık alanlar ve eğimli araziler, yoğun yağış ve kar erimesi dönemlerinde heyelan ve kaya düşmesi riskini beraberinde getiriyor.
Nitekim 25 Mart 2026’da sağanağın ardından Yüksekova-Hakkâri kara yolunun eski çöplük mevkisinde heyelan meydana geldi. Yola düşen toprak ve kaya parçaları nedeniyle ulaşım geçici olarak durduruldu, Karayolları ekiplerinin çalışmasının ardından araçların geçişi sağlandı.
Yaşanan olay, özellikle yağışlı dönemlerde kara yollarındaki yamaçların ve zemin hareketlerinin takip edilmesinin önemini ortaya koydu.
Çığ tehlikesi kış aylarında önem kazanıyor
Hakkâri’nin yüksek rakımlı ve eğimli dağlık kesimlerinde yoğun kar birikimi, çığ tehlikesini de gündeme getiriyor. Özellikle dik yamaçlar, kırsal yerleşimler ve dağlık alanlardan geçen ulaşım güzergâhları açısından meteorolojik uyarıların takip edilmesi önem taşıyor.
Yoğun kar yağışının ardından hava sıcaklıklarının yükselmesi ve kar örtüsünün yapısındaki değişimler, bazı bölgelerde çığ riskini artırabiliyor. Bu nedenle tehlikeli alanlarda gerekli tedbirlerin alınması ve vatandaşların uyarıları dikkate alması gerekiyor.
Deprem riski ve yapı güvenliği
Yüksekova ve çevresinde deprem tehlikesi de afet planlamasının önemli başlıkları arasında bulunuyor. Bölgenin tektonik yapısı nedeniyle deprem riskinin değerlendirilmesi, mevcut yapı stokunun güvenliği ve yeni yapılaşmalarda zemin özelliklerinin dikkate alınması önem taşıyor.
Olası bir depremin yol açabileceği can ve mal kayıplarının azaltılması için binaların yürürlükteki deprem yönetmeliklerine uygunluğu, yapı denetimi, zemin etütleri ve acil durum planlarının gözden geçirilmesi gerekiyor.
Afetlere hazırlık önem taşıyor
Uzmanların değerlendirmeleri ve resmi afet planları doğrultusunda ilçede risklerin azaltılması için dere yataklarının korunması, yağmur suyu altyapısının güçlendirilmesi, heyelana duyarlı yamaçların izlenmesi, güvenli yapılaşmanın sağlanması ve vatandaşların afet bilincinin artırılması önem taşıyor.
Afet sonrasında kullanılacak toplanma alanlarının bilinmesi, aile afet planlarının hazırlanması ve acil durum çantalarının bulundurulması da olası afetlerin etkilerini azaltmaya yardımcı olabilecek önlemler arasında yer alıyor.
Yüksekova’da afet risklerinin azaltılması için kurumlar arası koordinasyonun güçlendirilmesi, riskli bölgelerde gerekli teknik incelemelerin yapılması ve önleyici çalışmaların süreklilik kazanması önemini koruyor.
