Milli Eğitim Bakanlığı, 2026-2027 eğitim öğretim yılının birinci dönemindeki ilk yazılı sınavlarla birlikte kullanılacak Ortak Yazılı Sınav Sistemi’nin uygulama kılavuzunu yayımladı. Yeni EBA üzerinden öğretmenlerin erişimine açılacak sistemle, sınavların hazırlanması ve değerlendirilmesine ilişkin işlemlerin tek bir platformda toplanması amaçlanıyor.
Kılavuza göre, sistemin kullanımına yönelik bilgilendirme ve eğitim çalışmaları 19-23 Ekim tarihleri arasında gerçekleştirilecek. Öğretmenler, 26 Ekim'e kadar deneme uygulamaları yapabilecek. Bu tarihten itibaren okul genelinde yapılan ortak yazılı sınavların hazırlık ve değerlendirme süreçleri sistem üzerinden yürütülecek.
Ortaokul ve liselerde hangi dersleri kapsıyor?
OYSS, resmî ve özel ortaokulların 5, 6 ve 7'nci sınıfları ile liselerin 9, 10 ve 11'inci sınıflarındaki belirli derslerde uygulanacak.
Ortaokullarda Türkçe, matematik, fen bilimleri, sosyal bilgiler, din kültürü ve ahlak bilgisi ile İngilizce dersleri sistem kapsamına alınacak. Liselerde ise Türk dili ve edebiyatı, matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, din kültürü ve ahlak bilgisi, felsefe ve İngilizce derslerinde uygulanacak.
Ancak 7'nci ve 11'inci sınıfların İngilizce dersleri uygulamanın dışında tutulacak.
Sınavlar 8 bin soruluk havuzdan hazırlanacak
Yeni sistemin temel unsurlarından biri, açık uçlu sorulardan oluşan soru havuzu olacak. Bakanlık, birinci dönem ilk ortak yazılı sınavları öncesinde yaklaşık 8 bin soruyu sisteme yüklemeyi planlıyor. Her sınav döneminde de benzer sayıda yeni sorunun havuza eklenmesi hedefleniyor.
Sınavlar, öğretmenlerin belirleyeceği konu ve soru dağılım senaryolarına göre oluşturulacak. Öğretmenler, seçilen senaryodaki iki öğrenme çıktısına yönelik iki açık uçlu soruyu ve bu soruların puanlama anahtarlarını hazırlayacak. Sınavın diğer soruları ise sistemdeki havuzdan seçilecek.
Soruların kolay, orta ve zor şeklindeki güçlük düzeyleri ile puan değerleri de öğretmenler tarafından belirlenecek. Soru havuzundaki içerikler, sınav tarihinden dört gün önce erişime açılacak.
Öğrenci başarıları soru bazında analiz edilecek
OYSS, sınavların ardından elde edilen sonuçların değerlendirilmesinde de kullanılacak. Öğretmenler, öğrencilerin her sorudan aldığı puanları e-Okul sistemine girecek. Bu veriler üzerinden öğrenci, sınıf ve şube düzeyinde analizler yapılabilecek.
Böylece öğrencilerin hangi konularda başarılı olduğu ve hangi öğrenme alanlarında desteğe ihtiyaç duyduğu belirlenebilecek. Öğrenciler de başarılarını yalnızca sınavdan aldıkları toplam puan üzerinden değil, öğrenme çıktıları doğrultusunda değerlendirebilecek.
Aynı derste farklı tarihlerde yapılan sınavların sonuçlarının karşılaştırılmasıyla akademik gelişimin zaman içindeki değişiminin izlenmesi de amaçlanıyor. Bakanlık, uygulamayla sınav hazırlıklarının kolaylaştırılmasını ve öğretmenlerin eğitim süreçlerini öğrenci ihtiyaçlarına göre planlamasını hedefliyor.
Eğitim Sen'den merkezi sınav sistemine eleştiri
MEB'in yeni uygulaması eğitimcilerin eleştirilerini de beraberinde getirdi. Gazetemize değerlendirmelerde bulunan Eğitim Sen Ankara 1 No'lu Şube Sekreteri Sibel Gökçe Evci, sınav süreçlerinin merkezileştirilmesinin eğitim sistemindeki yapısal sorunları ortadan kaldırmayacağını belirtti.
Öğrencilerin eğitim sürecini etkileyen yoksulluk, okullar arasındaki imkân farklılıkları ve öğretmen ihtiyacına dikkat çeken Evci, merkezi soru havuzunun tek başına fırsat eşitliğini sağlayamayacağını savundu. Evci, öğrencilerin aynı sorularla değerlendirilmesinin eşit koşullarda eğitim aldıkları anlamına gelmediğini vurguladı.
Öğretmenlerin mesleki özerkliği tartışma konusu
Yeni sistemin öğretmenlerin mesleki özerkliği üzerindeki olası etkilerine de değinen Evci, öğretmenlerin kendi öğrencilerinin ihtiyaçlarına göre sınav hazırlama yetkisinin sınırlandırılabileceği uyarısında bulundu.
Eğitimde önceliğin sınav sonuçlarının daha ayrıntılı biçimde denetlenmesi olmaması gerektiğini ifade eden Evci, öğrencilerin nitelikli ve eşit eğitim olanaklarına erişiminin sağlanmasının önemine işaret etti.
OYSS, MEB'in açıkladığı takvim doğrultusunda 2026-2027 eğitim öğretim yılının birinci dönemindeki ilk yazılı sınavlardan itibaren uygulanacak.
